ZonMw heeft een subsidieoproep geplaatst voor een onderzoek naar de omvang en omstandigheden van de groep mensen die hun leven als voltooid beschouwen. Dit onderzoek wordt al aangekondigd in het regeerakkoord en in de Nota Medische Ethiek die minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) voor de zomer aan de Tweede Kamer stuurde. De deadline voor deze subsidieoproep is 17 oktober 2018.

Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw wordt er een maatschappelijk debat gevoerd over mensen die hulp willen bij zelfdoding omdat zij hun leven als voltooid beschouwen. Begin 2016 kwam de commissie Schnabel met haar eindrapport 'Voltooid leven – over hulp bij zelfdoding aan mensen die hun leven voltooid achten'. Dat rapport is onder meer gebaseerd op eerdere wetenschappelijke studies, gebundeld in de ZonMw kennissynthese 'Ouderen en het zelfgekozen levenseinde'.

Belangrijke kennis ontbreekt

De minister stelt in de Nota Medische Ethiek vast dat er voor een zorgvuldige afweging nog belangrijke kennis ontbreekt: 'Hoewel er dus diverse onderzoeken zijn uitgevoerd en er veel maatschappelijk debat plaatsvindt, ontbreekt het voor dit kabinet op onderdelen aan voldoende informatie om weloverwogen en transparant een richting te kunnen kiezen.' Het onderzoek dat nu via ZonMw in gang gezet wordt, moet in deze kennisbehoefte voorzien

Grootte van de groep

De commissie Schnabel ging er vanuit dat de meeste mensen die hun leven als voltooid beschouwen en daarom hulp wensen bij zelfdoding, een beroep kunnen doen op de euthanasiewet. Het betreft immers veelal oude mensen, bij wie vaak sprake is van een stapeling van medische klachten – en dat is in principe voldoende grond voor euthanasie.

Omdat er nooit specifiek naar gezocht is, is nog onduidelijk hoe groot de groep mensen is die, in de formulering van de subsidieoproep 'hun leven als voltooid beschouwen en die als gevolg daarvan een persisterende doodswens hebben die buiten de reikwijdte van de bestaande euthanasiewetgeving lijkt te vallen.' Ook is er nog te weinig bekend over de omstandigheden en achtergronden van deze mensen.

Actieve doodswens

De Nota Medische Ethiek benoemt twee groepen mensen met zo'n persisterende doodswens omdat ze hun leven als voltooid beschouwen. Deze twee groepen komen ook terug  in de vraagstelling van de subsidieoproep. Allereerst gaat het om mensen met een 'actieve doodswens': zij zijn bereid om in actie te komen of actief hulp te zoeken om hun leven te (laten) beëindigen. De minister vervolgt: 'Daarnaast heb ik mij verstaan met de initiatiefneemster, mevrouw Dijkstra. Op haar verzoek zal, aanvullend aan het genoemde onderzoek, ook de omvang en omstandigheden worden onderzocht van de groep mensen die hun leven als voltooid beschouwen en als gevolg daarvan een persisterende stervenswens hebben, maar nog niet klaar zijn om daar actief vervolg aan te geven.'

Over de subsidieoproep

Groepen of consortia van onderzoekers die mee willen doen aan dit onderzoek, kunnen tot 17 oktober 2018 een voorstel indienen. Deze voorstellen worden beoordeeld door een begeleidingscommissie onder voorzitterschap van sociaal geneeskundige en voormalig inspecteur-generaal van de Inspectie voor de Gezondheidszorg prof. dr. Gerrit van der Wal. De overige commissieleden zijn: prof. dr. Inez de Beaufort (Medische Ethiek Erasmus MC Rotterdam), prof. dr. Govert den Harthogh (Ethiek, Universiteit van Amsterdam), prof. dr. Johan Legemaate (Gezondheidsrecht,  Universiteit van Amsterdam), Laurent de Vries (bestuurder Viattence) en dr. Sara Dekking (waarnemer ministerie van VWS). De uitkomsten van het onderzoek moeten eind volgend jaar bij de begeleidingscommissie liggen.

Contactpersoon

Voor vragen kunt u contact opnemen met Martijn da Costa (+31 70 349 50 87 of voltooidleven@zonmw.nl).

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website