Invullen van de Eetscore, een online vragenlijst van Wageningen Universiteit, biedt mensen snel een goed beeld van hoe gezond ze eten. Een implementatieproject van de Alliantie Voeding laat zien hoe deze tool huisartsen en specialisten steun biedt in gesprekken met chronisch zieken over hun voeding. Het kan de eerste stap zijn op weg naar een gezonder eetpatroon.

Menrike Menkveld

’Goede voeding helpt mensen met chronische ziektes minder last te hebben van hun aandoening,’ verklaart Menrike Menkveld, directeur van de Alliantie Voeding.  ‘Maar volgens een recente kennissynthese maakt voedingsadvies nog maar zelden deel uit van de behandeling. Toch benoemt de Zorgmodule Voeding de noodzaak om naast de medische diagnose aandacht te geven aan de persoonlijke voedingszorgbehoefte van de patiënt. Wij hebben artsen van patiënten met chronische ziekten de Eetscore laten uitproberen of deze vragenlijst hen daarbij kan helpen. Dat hebben zowel artsen bij Ziekenhuis Gelderse Vallei als in de eerstelijnszorg gedaan, omdat transmurale samenwerking bij mensen met chronische ziekten essentieel is.’

Praktijktoets

In drie pilots gingen specialisten en huisartsen met patiënten met hoge bloeddruk, diabetes en hart- en vaatziekten in gesprek over wat ze aten. ‘Meestal zeggen mensen dan dat ze wel gezond eten, maar de praktijk is vaak anders,’ zegt Menkveld. Patiënten konden hun voedingspatroon toetsen door de Eetscore in te vullen. Een link naar de vragenlijst vonden ze bij thuiskomst in hun mailbox. Invullen kostte hooguit 15 minuten. Vrijwel alle patiënten beantwoordden de vragen nog dezelfde dag.  ‘Ze waren dus snel te activeren. 90% van hen bekeek ook de resultaten.’

Verrassende uitkomsten

Bij het volgende consult bespraken arts en patiënt de uitkomsten. Patiënten waren daar soms door verrast. Ze bleken bijvoorbeeld toch te weinig fruit of te veel zout te eten. Met die informatie kon de arts in gesprek over leefstijl en voeding, om de patiënt te motiveren gezonder te eten. ‘Arts en patiënt bepalen samen wat ze eerst aanpakken. Bijvoorbeeld meer groenten eten of minder alcohol drinken. Mensen krijgen dus begeleiding bij de verandering. Door de vragenlijst later opnieuw in te vullen kunnen ze kijken of gezonder eten lukt. Ze kunnen met de Eetscore dus aan zelfmanagement doen. Zorgverleners kunnen ermee zien welke punten ze moeten bespreken. 50% van de patiënten heeft behoefte aan zo’n gesprek en aan steun.’

Gebruik bij coaching

Projectuitvoerder Anne Slotegraaf onderzocht hoe de specialisten en huisartsen met de Eetscore werkten. De medisch specialisten gebruikten de vragenlijst vooral voor het signaleren van voedingsproblemen en het motiveren en activeren van patiënten. Zij verwezen mensen vaker door naar de diëtist. In de huisartsenpraktijken pakte de praktijkondersteuner het werken met de Eetscore snel op, als instrument om mensen op voedingsgebied te coachen. Gesprekken met diëtisten maakten duidelijk dat de Eetscore goed bruikbaar is voor mensen met veelvoorkomende chronische ziekten. 

Vereenvoudiging

De Eetscore biedt artsen een goed handvat om het in de spreekkamer over voeding te hebben, concludeert Menkveld. Zij ziet nog mogelijkheden tot verbeteringen, zoals vereenvoudiging van de vragenlijst voor laaggeletterde mensen en een koppeling naar makkelijk te bereiden recepten. ‘Er zijn nog wel slagen te maken. Wat mij betreft blijven we met ZonMw en andere partijen nadenken over verdere optimalisering en verspreiding van de Eetscore.’ 

De Eetscore is een gevalideerde vragenlijst die is ontwikkeld door Wageningen Universiteit om de kwaliteit iemands voeding te meten. Het implementatieonderzoek is uitgevoerd door de Alliantie Voeding in de Zorg, in opdracht van Zorginstituut Nederland, met subsidie en begeleiding vanuit het programma Ondersteuning Zorginstituut van ZonMw.  
 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website