Leerlingen in het praktijkonderwijs lopen meer risico dan andere jongeren om slachtoffer of dader te worden van seksueel grensoverschrijdend gedrag. ‘Je lijf, je lief!’ is het enige erkende lespakket voor deze doelgroep. Het werd al op kleine schaal uitgevoerd, maar is nu verder geëvalueerd, doorontwikkeld en in meerdere regio’s uitgevoerd.

Het lesprogramma ‘Je Lijf, Je Lief!’ heeft als doel seksuele grensoverschrijding bij leerlingen in het praktijkonderwijs te voorkomen. Het lesprogramma bestaat onder meer uit een downloadbare handleiding, strips, foto’s, kaarten en audiovisueel materiaal.

Onderdelen van de les zijn bijvoorbeeld:

  • Eigen wensen herkennen en aangeven (wie mag jou kussen? Hoe voelt een twijfelgevoel?)
  • Hoe laat je merken wat je wél wilt? 

Ook kan de docent een training volgen om de lessen te geven en is er een train-de-trainer programma. Dit alles is te benaderen via de (gratis) Movisie academie. Het lespakket is in 2015 erkend op het niveau ‘goed onderbouwd’ door de Erkenningscommissie Interventies en werd al op kleine schaal uitgevoerd.

Evaluatie en implementatie

In het evaluatie- en implementatieproject van Rutgers WPF, Movisie en GGD Amsterdam is onderzocht wat het effect is van het lespakket. Ook keken de onderzoekers hoe het geven van de lessen het best gestimuleerd kan worden op scholen.

Uit interviews kwam naar voren dat leerlingen van de lessen hebben geleerd. Het vragenlijstonderzoek toont echter geen effect aan. Mogelijke verklaringen kunnen volgens de onderzoekers zijn dat leerlingen sociaal-wenselijke antwoorden hebben gegeven en de neiging hebben tot zelfoverschatting. Zelfrapportage door middel van een vragenlijst was wellicht niet passend voor (een deel van) de doelgroep. Ook bleek het lespakket niet altijd te zijn uitgevoerd zoals bedoeld en was het aantal lessen wellicht te kort om een meetbaar effect te bewerkstelligen. Aangeleerde kennis en vaardigheden beklijven moeilijk in deze doelgroep.

Verbeterpunten doorgevoerd in ‘Je Lijf Je Lief!’ 2.0

Uit het evaluatieonderzoek kwamen verschillende verbeterpunten voor het lespakket en de docentenhandleiding naar voren. Deze zijn zoveel mogelijk doorgevoerd. Zo is er meer mogelijkheid voor afwisseling ingebouwd en is tegelijkertijd een duidelijke kernboodschap geformuleerd. Ook zijn de lessen actiever gemaakt en is de docentinstructie uitgebreid. Dit waren allemaal punten die ervoor zorgen dat het lespakket beter is afgestemd op de variatie binnen de doelgroep en docenten hierdoor het lespakket gemakkelijker kunnen uitvoeren zoals bedoeld.

Een doorlopende leerlijn seksuele gezondheid

De onderzoekers concluderen dat ‘Je Lijf Je Lief!’ een waardevol lespakket is, zeker als onderdeel van een doorlopende leerlijn seksuele vorming. Het belang van het thema dient onderschreven te worden door scholen. Voor toekomstig onderzoek bevelen zij aan een combinatie van verschillende onderzoeksmethoden in te zetten bij deze doelgroep en rekening te houden met diversiteit binnen de doelgroep.

Seksuele gezondheid

De scope van de seksuele gezondheidsbevordering is in de loop der jaren fors verbreed, ook binnen de programmering van ZonMw. Het gaat nu ook over thema’s als ‘gezond opgroeien’ en ‘onbedoelde zwangerschap en kwetsbaar (jong) ouderschap’. Vroege opsporing van aandoeningen blijft een belangrijke prioriteit. ZonMw subsidieert projecten die onderzoek doen op het gebied van seksuele gezondheid.

Meer informatie

Relevante ZonMw programma's en thema's:

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website