Naasten van mensen met een beperking zijn over het algemeen tevreden met de kwaliteit van hun leven. Maar zij lopen ook tegen problemen aan: 80 procent van hen kan de situatie moeilijk loslaten. Verder heeft 60 procent het gevoel altijd klaar te moeten staan. De juiste ondersteuning kan de druk verlichten die naasten ervaren in de zorg voor hun familielid.

vrouw geeft haar kind met een beperking een kus

Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel in samenwerking met de Academische Werkplaats EMB van de Rijksuniversiteit Groningen en de Academische Werkplaats Leven met een verstandelijke beperking van Tranzo van de Tilburg University. Het onderzoek richt zich op de kwaliteit van het leven van naasten. Hiermee worden bijvoorbeeld ouders, broers, zussen en partners van degenen met een beperking bedoeld. Ze blijven vaak zeer betrokken met hun familielid wanneer deze in een instelling verblijft.

Tevredenheid over eigen leven

Over het algemeen zijn de naasten tevreden over de kwaliteit van hun eigen leven. Ruim driekwart van de naasten beoordeelt de kwaliteit van hun leven goed tot heel goed, en 85 procent vindt zichzelf gelukkig. Gemiddeld geven zij dezelfde waardering voor hun leven als een gemiddelde Nederlander dat geeft, namelijk een 7,5.

Onderlinge verschillen zijn groot

Uit het onderzoek blijkt evenwel dat een minderheid ontevreden is en zich niet gelukkig voelt. Deze groep schommelt rond de 10 procent en is doorgaans zwaar belast. Het betreft vaak naasten die veel zorg en ondersteuning geven. En van wie een familielid met een beperking thuis woont.

Veel naasten kunnen de situatie niet loslaten

Veel naasten lopen tegen problemen aan: 4 op de 5 is vaak bezig met de situatie van hun familielid en kan die moeilijk loslaten. Verder heeft 3 op de 5 het gevoel altijd klaar te moeten staan. Hoewel de meeste naasten dit goed aankunnen, voelt 1 op de 5 zich sterk onder druk staan.

Waardering en zelfvertrouwen

Naasten die waardering en steun krijgen van hun omgeving, voelen meer voldoening en welzijn dan naasten die dit niet krijgen. Naasten die zich kundig voelen en zelfvertrouwen hebben, ervaren een hogere kwaliteit van leven.

Onderzoek van vóór de coronacrisis

De resultaten geven een beeld van vóór de coronacrisis. Het onderzoek werd in 2019 uitgevoerd met vragenlijsten en (groeps)interviews onder 200 naasten van mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking.

Extra monitoring tijdens de coronacrisis

Het Nivel blijft de situatie van naasten monitoren en oplossingen en ondersteuningsbehoeften in kaart te brengen. De coronacrisis doet immers een enorm beroep op de veerkracht van naasten en brengt risico’s met zich mee. Sociale steun krijgen is belangrijk, maar ook moeilijk te realiseren in tijden van sociale afstand en zoveel mogelijk thuisblijven. Bestaande zorg en ondersteuning vallen soms weg en het is de vraag of dat wordt opgevangen en door wie.

Situatie tijdens coronacrisis

Eind juni was de helft van de antwoorden van de monitoring tijdens de coronacrisis binnen. ‘Als ik naar de eerste resultaten kijk, dan is het opvallend dat veel van de mensen met een beperking tijdens de coronacrisis in een instelling of kleinschalige woonvoorziening bleef wonen’, aldus Hennie Boeije, programmaleider Zorg en Participatie bij Chronische Aandoeningen van het Nivel. ‘In columns en blogs werd de afgelopen tijd vaak gesteld dat de mensen bij familie gingen wonen. Dat is maar ten dele waar. Wat de situatie voor de naasten zelf betekende, en of de zwaarte van hun situatie is toegenomen, dat onderzoeken we nog.’

Onderzoek vanuit programma Gewoon Bijzonder

Het onderzoek is uitgevoerd met subsidie van ZonMw vanuit het programma Gewoon Bijzonder. Het onderzoek vond plaats op initiatief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Meer weten?

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website