Door in 4 landen verschillende vormen van herstelpaden te onderzoeken, wil projectleider David Best van de Sheffield Hallam University in het Verenigd Koninkrijk, laten zien dat er een gezonde toekomst mogelijk is voor verslaafden.

Portretfoto van David Best met quote


Met een grote ERANID-subsidie voor het project 'Recovery pathways and societal responses in the UK, Netherlands and Belgium (REC-Path)' gaat hij samen met onderzoekers in 4 landen (België, Nederland, Schotland en Engeland) aan de slag om zicht te krijgen op de verschillende succesvolle herstelpaden. ‘In veel West-Europese landen ligt de focus op een klinisch model. Professionele therapie helpt mensen van hun verslaving af. In het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten zie je daarentegen veel meer zelfhulpvormen. Wij gaan kijken welke groepen mensen baat hebben bij welke vormen van ondersteuning.’

Verschillende herstelpaden

In het onderzoek onderscheiden de onderzoekers 5 verschillende herstelpaden. De eerste noemt Best het natuurlijke herstel. Dit zijn de mensen die het geheel op eigen kracht doen. ‘Net zoals mensen soms stoppen met roken. Ze worden op een ochtend wakker en besluiten dat dit het was. Ze stoppen ermee. Cold turkey. Meestal zijn het mensen die nog beschikken over goede middelen. Ze hebben nog werk, vrienden en een woning.’ Weliswaar is het maar een kleine groep die hierin slaagt, maar onder hen zijn wel degelijk ook heroïne- en cocaïnegebruikers.

Peer-based

Het tweede herstelpad bestaat uit een heel scala aan verschillende vormen van professionele therapeutische behandelingen. Die vormen in dit onderzoek allemaal tezamen één groep. Daarnaast onderscheidt Best 3 vormen van peer-based herstelmodellen. Hij wil laten zien dat er zoveel meer mogelijk – en nodig – is dan alleen de professionele meer klinische aanpak. Best: ‘Blijvend herstel vraagt om doorlopende ondersteuning vanuit de samenleving. Dat maakt peer-based ondersteuning zo belangrijk.’

Filosofie

Eén van de 3 peer-based modellen bestaat uit de zogenaamde ’12 steps fellowships’. Feitelijk is dit een op de Alcoholics Anonymous gebaseerd model. Hier hanteren ze de filosofie dat verslaving een ziekte is die levenslang duurt. 'Once an addict, always an addict'. The main goal is trying to get in control over your addiction.’, vertelt Best. Het tweede peer-based model bestaat uit zogenaamde ‘Therapeutic communities’, vormen van residentiële hulpverlening die geleid worden door bij voorkeur ex-verslaafden. Zij zien verslaving niet als een ziekte maar veel meer als een 'symptom of a messed-up-life'. In huizen op het platteland proberen de (ex-)verslaafden op een nieuwe en betere manier te leren leven.

Reis naar herstel

Het laatste model bestaat uit een mengelmoes van allerlei andere vormen van ‘peer-based recovery support services’. Best: ‘Dit zijn groepen die niet vanuit een bepaalde filosofie werken, maar op allerlei verschillende manieren zorgen voor onderlinge steun en hulp bij het (her)vinden van je weg in de samenleving.’ De grote vraag voor Best en zijn collega’s is hoe welke groepen verslaafden, in welk stadium van hun herstel, gebruik maken van welk herstel model. ‘How does their journey look like? Do they use different pathways? How? When? Who chooses what? And of course: how succesfull are they?

Complex

In totaal gaan de onderzoekers per land 250 mensen volgen die werken aan hun herstel, de helft mannen en de helft vrouwen. Daarnaast maken ze onderscheid tussen mensen die nog geen jaar geleden zijn begonnen met afkicken, mensen die tussen de 1 en 5 jaar geleden zijn afgekickt, en mensen die al meer dan 5 jaar clean zijn. Daarbij gaat het om ex-gebruikers van allerlei soorten drugs. En uiteraard worden ook de verschillen tussen landen in kaart gebracht, met aandacht voor het verschillend beleid dat overal gevoerd wordt. Zoals Best zelf zegt: ‘Yeah, I know, it’s quit a complex research design. Dat is waarom een programma als ERANID zo belangrijk is. Anders was dit nauwelijks mogelijk geweest.’

Focus op succes

Best benadrukt dat het onderzoek zich met name richt op geslaagde vormen van herstel. ‘Onze focus is op succes. We gaan daarbij uit van een ‘strength based' herstelmodel waarin allerlei vormen van professionele therapie en peer-based model elkaar kunnen ondersteunen. Afkicken alleen is niet genoeg. It is possible to overcome an addiction but it needs sustaining support from society. Blijvend herstel is ook afhankelijk van werk, huisvesting, relaties/vriendschappen en kwaliteit van leven.’ Zijn hoop is dat het onderzoek beleidsmakers iets in handen geeft waarmee ze daadwerkelijk iets kunnen betekenen voor verslaafden en hun vrienden en familie.

ERANID

Het European Research Area Network on Illicit Drugs (ERANID) is een internationaal samenwerkingsverband in het kader van de Europese Unie. Het is gericht op het toegankelijk maken van bestaande kennis op het gebied van drugsgebruik en het uitzetten van onderzoek op gebieden waar nieuwe kennis nodig is. In ERANID werken verschillende wetenschappelijke disciplines en diverse Europese landen samen. ZonMw is namens Nederland één van de partners in het samenwerkingsverband en coördineert het traject.

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website