Hoe geven we participatie goed vorm in het programma Gewoon Bijzonder? Hierover hebben de programmacommissie, het programmateam en enkele experts op het gebied van participatie in onderzoek van mensen met een verstandelijke beperking of niet-aangeboren-hersenletsel onlangs met elkaar om de tafel gezeten. Daar kwamen ook tips en aandachtspunten uit voor onderzoeksprojecten.

Samenwerking met mensen met een beperking in het programma en in de projecten is een punt waar ZonMw zich sterk voor maakt. ZonMw wil onderzoekers aanmoedigen, inspireren en ondersteunen om de samenwerking met mensen met een beperking zo goed mogelijk vorm te geven.

Meerwaarde

Het meest belangrijk is om in te zien dat mensen met een beperking toegevoegde waarde hebben voor het programma of project. Een ervaringsdeskundige ziet andere dingen, die een wetenschapper ontgaan. Beschouw ervaringskennis daarom als gelijkwaardig aan wetenschappelijke kennis.

Samenwerken

De aanwezigen formuleerden de volgende tips voor een goede samenwerking.

  • Probeer je in elkaar te verplaatsen.
  • Bouw ruimte in om elkaar goed te leren kennen.
  • Luister goed naar elkaar.
  • Geef elkaar tijd en ruimte.
  • Heb oog voor je eigen handelingsverlegenheid: participatie vraagt erom heel anders te werken, bijvoorbeeld met minder woorden en meer beelden.
  • Wees je bewust van je eigen interpretaties; klopt het beeld dat je hebt wel?
  • Neem de tijd om zowel een goede werkvorm in de projectgroep te vinden als goede methoden om het onderzoek zelf daadwerkelijk participatief te maken.
  • Betrek mensen met een beperking met een reden; iemand betrekken ‘om niets’ volstaat niet.

Maatwerk

Participatie is een kwestie van maatwerk. Bekijk daarom in alle fasen van het project, van formulering van de onderzoeksvraag, de uitvoering van het onderzoek tot de evaluatie, hoe participatie vorm kan krijgen. Het gaat het niet alleen om het betrekken van ervaringsdeskundigen bij onderzoek, maar ook om het meedoen van ervaringsdeskundigen als mede-onderzoeker.

Denk niet te snel ‘het kan niet’. Er bestaan bijvoorbeeld methoden om mensen die zich moeilijk verbaal kunnen uiten toch een stem te geven. En als je binnen het project met elkaar in gesprek bent, probeer dan, naast een wetenschappelijke discussie, ook een socratische methode in te zetten, waarbij ieder vanuit zijn/haar eigen concrete ervaringen moet praten. Benoem moeilijkheden als uitdagingen, en realiseer je wat de samenwerking kan opleveren: ervaringsdeskundigen krijgen dikwijls meer of andere kennis boven tafel bij mensen met een beperking dan de wetenschappelijke onderzoekers.

Van elkaar leren

ZonMw wil uitwisseling bevorderen tussen de verschillende projecten die straks gaan starten binnen Gewoon Bijzonder. Zelfs al heb je ervaring met participatie van mensen met een beperking in onderzoek, dan nog valt er veel te leren. Het gaat iedere keer immers om maatwerk. Gun jezelf de ruimte om verschillende aanpakken uit te proberen. En deel je ervaringen met andere projecten, bijvoorbeeld op het Kennisplein Gehandicaptensector. Zo kan iedereen er van leren. Op die manier heeft het programma straks niet alleen een mooie oogst aan onderzoeksresultaten, maar ook een schat aan kennis over en ervaring met verschillende manieren van participatie van mensen met een beperking in onderzoek.

Informatie

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website