Alle deelnemende gemeenten hebben binnen het kader van het programma Gezonde Slagkracht de regie genomen over de integrale aanpak gezondheidsbeleid van overgewicht, alcohol, roken en drugs. Gemeenten kunnen een lokaal integraal gezondheidsbeleid over deze thema’s gaan voeren met de rijke schakering aan kennis en ervaringen. Dat is de belangrijkste aanbeveling uit het afgeronde programma.

Resultaten

Het programma heeft opgeleverd dat gemeenten bestaande producten en interventies hebben ingevoerd. In het geval dat er nog geen interventies waren, hebben de gemeenten ze ontwikkeld. Het bleek echter een stap te ver om deze interventies aan te dragen voor het erkenningstraject bij het Centrum Gezond Leven (RIVM\CGL). Volgens de deelnemers zou zonder het programma Gezonde Slagkracht 75% van de interventies helemaal niet zijn uitgevoerd.

Integraal werken

Binnen het programma zijn 33 projecten uitgevoerd. In 66% van deze projecten is intersectoraal samengewerkt. Naast de publieke- en eerstelijnsgezondheidszorg, waren dat de sectoren welzijn, sport en onderwijs, gevolgd door de sector veiligheid. Het gezamenlijk benutten van bestaande kennis, maar ook de regelgeving én handhaving droegen bij aan het succes. Zo nam alcoholgebruik sterker af als meer sectoren betrokken waren bij de beleidsontwikkeling en de uitvoering van interventies.

Implementatie

Door project Local50 is vastgesteld dat de inhoudelijke condities voor het intersectoraal samenwerken en het gebruiken van gezondheidsinterventies, voldoende aanwezig waren.
Voor een succesvolle continuering van interventies spelen projectleiders de rol van kartrekker, verbinder en pleitbezorger. Interventies werden vaker gecontinueerd als er een goede samenwerking bestond, er voldoende draagvlak was voor het gezondheidsthema en het type interventie, en er genoeg geld beschikbaar was. We concluderen dat een succesvol implementatieproces vraagt om professionals die voldoende opgeleid zijn om een interprofessionele samenwerking aan te sturen, om burgers en private partners te betrekken, en om voldoende politieke-bestuurlijk draagvlak.

Bereiken van inwoners

Een aandachtspunt in dit programma was een sociaaleconomische- en gezondheidsachterstand van inwoners in een gemeente. Ondanks dat men in de helft van de projecten van plan was deze inwoners te bereiken, blijkt dat een relatief klein deel van de gezondheidsinterventies specifiek op deze doelgroepen gericht was. Gemeenten zijn zich zeer wel bewust van de problematiek bij achterstandsgroepen maar hebben ervaren hoe lastig het is om die groepen ook daadwerkelijk te bereiken.

Gebleken is dat gemeenten op het niveau van de cliënt niet thematisch moeten werken maar juist integraal. Want een cliënt heeft naast overgewicht misschien ook een alcoholprobleem. Op het niveau van de professional moeten ze juist thematisch werken want iedere professional heeft zijn eigen expertise. De kracht van integraal werken is de bundeling van kennis en kunde ten gunste van de gezondheid van de cliënt. Meer dan tot nu toe het geval is of werd gedacht, is kennis van de GGD’en over publieke gezondheid belangrijk.

Lange adem

Door het programma Gezonde Slagkracht is de integrale aanpak van lokaal gezondheidsbeleid bestuurlijk steviger opgepakt. Bijvoorbeeld door eisen te stellen aan de beleidsmatige betrokkenheid van andere sectoren zoals ruimtelijke ordening, handhaving en welzijn, en door projectleiders (veelal op maat) te ondersteunen bij de uitvoering. Door de decentralisaties met nieuwe wet- en regelgeving, heeft de uitvoering van een integraal gezondheidsbeleid op lokaal niveau kansen om zich uit te breiden richting economische, maatschappelijke en sociale sectoren. Voor die uitvoering kunnen gemeenten nu gebruikmaken van de ervaring die is opgedaan met Gezonde Slagkracht.

De beweging rondom de integrale lokale aanpak van gezondheidsbeleid is in gang gezet en is onomkeerbaar. Het is echter een zaak van lange adem. De programma Gezonde Slagkracht en Academische Werkplaatsen Publieke Gezondheid (AWPG) hebben gezamenlijk budget (via vouchers) beschikbaar gesteld om vraagstukken van gemeenten om te zetten in onderzoeksvragen. De Academische werkplaatsen hebben met wetenschappelijk onderzoek die vragen beantwoord. De opgedane kennis is meegenomen in en heeft ter inspiratie gediend voor het deelprogramma Wonen en leven in een gezonde wijk en omgeving (5e Programma Preventie).
Veel gemeenten hebben zich aangesloten bij Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) in navolging van opgebouwde expertise over overgewicht bij kinderen.  Na de projectperiode werken de gemeenten samen verder in het landelijk platform JOGG.

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website