Veel geneesmiddelen tegen borstkanker hebben zich in gerandomiseerde studies bewezen. Maar zijn ze ook onder alle omstandigheden in de dagelijkse behandelpraktijk effectief? Observatiestudies laten verschillende resultaten zien.

Trastuzumab is een middel voor de behandeling van HER2-positieve borstkanker, een vorm die bijna één op de vijf borstkankerpatiënten treft. Het remt de tumorgroei doordat het groeisignaal niet meer de celkern bereikt. In klinische studies bleek het middel effectief. Maar bij wie en hoe wordt het ingezet in de dagelijkse behandelpraktijk? En is het in die setting ook doelmatig? Dergelijke vragen zijn niet in studies met strikt geselecteerde patiënten te beantwoorden.
Prof. dr. Vivianne Tjan-Heijnen, hoofd medische oncologie bij Maastricht UMC+, deed daarom een observatiestudie in de regio Zuidoost Nederland.

Net zo effectief

In de observatieperiode bleken 476 (van de 2687) patiënten met een vroeg-stadium borstkanker een HER2-positieve tumor te hebben. De helft hiervan had geen indicatie voor trastuzumab, bijvoorbeeld vanwege bepaalde tumorkenmerken of bijkomende ziekten. Tjan-Heijnen: ‘De implementatie van trastuzumab bij de juiste doelgroep verliep behoorlijk netjes. Hierdoor was de effectiviteit in de dagelijkse praktijk ook net zo goed als in de klinische studies.’

Rommelige implementatie

Waar de (kosten)effectiviteit van trastuzumab duidelijk was, bleek dat niet het geval bij een vergelijkbare studie van Tjan-Heijnen naar bevacizumab. Dit middel, dat bloedvatvorming bij kanker remt, kan worden toegevoegd aan chemotherapie bij uitgezaaide borstkanker.
De combinatietherapie remde weliswaar de progressie van de ziekte af, maar veel minder dan de eerdere klinische studies lieten zien. Het gebruik van bevacizumab bleek daardoor niet kosteneffectief. Tjan-Heijnen: ‘We kunnen vaststellen dat de implementatie hier veel rommeliger is verlopen. De groep patiënten die het middel kreeg, was er slechter aan toe dan die in de trial. Dus de potentiële effectiviteit werd in de praktijk niet gehaald.’

Kort op de bal spelen

Wat is de belangrijkste les uit de studies? Tjan-Heijnen: ‘Zeker bij dure middelen moet de implementatie intensief begeleid worden door een deskundige. Lees: een medisch professional. Speel kort op de bal en bekijk in het implementatieproces goed of de patiënten voor wie het middel bedoeld is het ook daadwerkelijk krijgen.’

Meer informatie


Tekst: Marc van Bijsterveldt

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website