Project detail

K.I.E.S. voor het kind! Effectonderzoek naar het preventieve interventieprogramma Kinderen in Echtscheiding Situatie

Onderdeel van het programma	Zorg voor Jeugd: deelprogramma Effecten en Kosten
Dossiernummer	157002006

Samenvatting

Ieder jaar worden er in Nederland ruim 35.000 echtscheidingen uitgesproken en daarnaast vindt er een groeiend aantal ontbindingen van samenwoonrelaties plaats. Naar schatting krijgen 70.000 thuiswonende kinderen per jaar met deze formele en informele scheidingen van de ouders te maken. Onderzoek toont consequent aan dat ouderlijke scheiding samenhangt met externaliserend en internaliserend probleemgedrag van de kinderen, alsmede met lagere schoolprestaties, een slechter zelfbeeld en minder goede sociale relaties. Deze negatieve scheidingsgevolgen gelden voor zowel korte als lange termijn, voor jongens en meisjes, voor autochtone en allochtone kinderen, en voor alle leeftijdsgroepen. Het is van groot belang om kinderen te ondersteunen in het omgaan met de scheiding van hun ouders. Er is in Nederland nog geen evidence based interventieprogramma voor kinderen na scheiding. Uit een kleinschalig quasi-experimenteel onderzoek bij kinderen van 8-12 jaar leek KIES (Kinderen In Echtscheiding Situatie)veelbelovend. KIES is een in de praktijk ontwikkeld preventief interventieprogramma voor scheidingskinderen, wordt op school aangeboden en er zijn al ruim 100 gecertificeerde KIES-coaches opgeleid. Er is een KIES programma voor kinderen voor het basis- en voortgezet onderwijs en ook is er ervaring met kinderen met een niet-Nederlandse achtergrond. Voor ouders zijn er 2 ouderbijeenkomsten. In dit onderzoek wordt via een RCT onderzocht of deelname aan KIES door autochtone en allochtone kinderen van 9 tot 16 jaar leidt tot een afname van probleemgedrag en een verbetering van schoolprestaties, welbevinden en ouderkind contact na scheiding, vergeleken met een controleconditie van geen deelname aan KIES. Via randomisering van scholen worden 320 kinderen en ouders uit scheidingsgezinnen geïncludeerd in twee condities: een interventieconditie (KIES; n = 80 basisonderwijs, n = 80 voortgezet onderwijs) en een controlecondities (geen KIES; n = 80 basisonderwijs, n = 80 voortgezet onderwijs). Deze kinderen, een van de ouders en een leerkracht worden vervolgens bevraagd op 4 momenten: een voormeting, een nameting, een follow-up na 6 maanden en een follow-up na een jaar. Behalve onderzoek naar de vraag of de interventie KIES werkt, is het ook belangrijk om na te gaan hoe en waarom de interventie werkt. Naast de RCT naar de werkzaamheid van KIES zal daarom worden onderzocht welke factoren een modererende dan wel mediërende rol spelen bij de interventie-effecten (Figuur 1). Moderatoren in dit onderzoek zijn: geslacht, leeftijdsgroep, etniciteit, 'armoede' (sociaaleconomische status), emotieregulatie, ouderlijke conflicten en proces van scheiding. Van deze factoren zal worden nagegaan of zij de werkzaamheid van KIES beinvloeden. Daarnaast worden zelfbeeld, scheidingsgerelateerde coping en begrip en ouderkind relatie als mediatoren meegenomen in het onderzoek. Van deze factoren zal worden onderzocht of zij worden beinvloed door deelname aan KIES en op hun beurt positieve effecten hebben op de uitkomstmaten. Tenslotte wordt aandacht besteed aan de tevredenheid met KIES van kinderen en ouders zelf, omdat dit van groot belang is voor het welbevinden van scheidingskinderen in het algemeen en de werkzaamheid van KIES in het bijzonder.

Betrokkenen

Rol		Naam		Organisatie
Bestuurlijk verantwoordelijke		Dr. H. Bleeker		Universiteit Utrecht