Mediator 6 - november 2010: Special Priority Medicines

Artikelen in deze special Priority Medicines:

Priority Medicines: systematisch werken aan oplossingen
In de laatste vijftig jaar is de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen en hun toepassing in sneltreinvaart verlopen. Hiaten in kennis over bestaande middelen moeten worden opgevuld. Een aantal van deze lacunes wordt aangepakt in programma’s die ZonMw uitvoert namens het ministerie van VWS onder de titel Priority Medicines, prioriteiten rond geneesmiddelen.

De toegevoegde waarde van isoleren
Steeds meer mensen zijn bezorgd over resistente micro-organismen in ziekenhuizen. Stond tot voor kort de resistente huidbacterie MRSA hoog op de lijstjes, nu zijn het ook de HRE, Hoog Resistente Enterobacteriën uit de darm. Deze patiënten worden in het ziekenhuis geïsoleerd verpleegd om verspreiding te voorkomen. Door de toename van het aantal dragers zijn echter steeds meer eenpersoonskamers nodig, met alle kosten van dien. Prof. dr. Jan Kluytmans onderzoekt een alternatieve strategie.

Resistentie uit de kippenstal
Het is een hot onderwerp: resistente bacteriën in kippen. Hoe zit het precies met de besmetting van kippen, met het gebruik van antibiotica bij de fok, wat is het verband met resistente bacteriën in mensen en zou bestraling van kippenvlees met gammastraling geen uitkomst zijn? 

Van ‘Nee, tenzij’ naar ‘Ja,mits’
De commissie Doek bepleitte in 2009 een verruiming van de mogelijkheden voor geneesmiddelonderzoek bij kinderen. Een kijkje in de praktijk.

Gekoelde baby’s
Baby’s die tijdens de bevalling te weinig zuurstof hebben gekregen, worden sinds een paar jaar geholpen met een nieuwe behandeling: lichaamskoeling. Dat blijkt de kans dat ze er goed doorheen komen aanzienlijk te vergroten. ‘Nu is het zaak om die behandeling zo goed mogelijk uit te voeren’, zegt neonatoloog dr. Timo de Haan. Geneesmiddelen werken anders op zeer jonge leeftijd en bij hypothermie.

Nieuw middel verplicht testen bij kinderen
Sinds 2007 zijn farmaceutische bedrijven voor toelating tot de markt van nieuwe geneesmiddelen verplicht om onderzoek te doen naar veilig gebruik bij kinderen. Deze verplichting heeft nogal wat losgemaakt. Aanvankelijke weerstand bij de farmaceuten natuurlijk, dat lag voor de hand. Maar inmiddels ook een grotere bereidheid. En: voorzichtige toenadering tussen academie en industrie.

De meerwaarde van Europese samenwerking binnen PRIOMEDCHILD
Internationale samenwerking maakt onderzoek mogelijk dat binnen één centrum of binnen ons land onbetaalbaar en onuitvoerbaar zou zijn. Om de doelstellingen van Priority Medicines voor kinderen te halen, werd door een aantal Europese landen PRIOMEDCHILD opgericht. Subsidiëring van gezamenlijke studies was een van de doelstellingen.

Goede farmacologische zorg voor ouderen
Hoe kunnen arts en apotheker de veiligheid van medicatie bewaken bij een kwetsbare 85-jarige die acht verschillende middelen gebruikt? Om deze en andere vragen te beantwoorden hebben we sinds 2009 het expertisecentrum pharmacotherapie bij ouderen EPHOR.

Leven van pil naar pil
Steeds meer patiënten gebruiken meer dan één geneesmiddel, vaak omdat zij lijden aan diverse aandoeningen tegelijkertijd. Gebruikt iemand chronisch meer dan vier middelen, dan heet dat polyfarmacie.

Lang leve hoge bloeddruk?
Een hoge bloeddruk is niet gezond en kan uiteindelijk ook schadelijke gevolgen hebben. Maar hoe zit dat bij zeer oude mensen? Kan een hogere bloeddruk dan juist zorgen dat de hersenen wat meer bloed krijgen en daardoor beter functioneren? Een multidisciplinair onderzoek moet duidelijkheid brengen.

‘Off label voorschrijven is soms een verplichting’ 
Geneesmiddelen moeten volgens de wet in principe worden voorgeschreven voor de erkende toepassingen. Toch is off label gebruik soms nodig.

Innovatie kan nog sneller
Tegen veel ernstige zeldzame aandoeningen bestaat nog geen enkele behandeling. Mede dankzij ontwikkelingen in de moleculaire biologie, worden nu ook voor deze ziekten geneesmiddelen ontwikkeld. ‘Zorgvuldigheid en veiligheid bij de introductie van een nieuwe behandeling zijn belangrijk, maar soms gaan er intussen patiënten dood omdat er geen behandeling is’.

Zeldzame aandoeningen: van onderzoek naar ontwikkeling
Zeldzame aandoeningen worden vaak nog wel wetenschappelijk onderzocht, maar de stap naar de ontwikkeling van behandelingen moet vaker worden gezet.

Bekijk meer Mediator uitgaven of neem een gratis abonnement op de Mediatorpagina.

• Download de pdf