Project: Sterk in samen-leven

Stichting Vice Versa is het platform van Ghanese vrouwen in Amsterdam Zuid-Oost en treedt op als intermediair tussen de Ghanese gemeenschap en (zorg)instellingen. De stichting houdt zich bezig met de opvoedingsondersteuning van Ghanese ouders en wijst hen de weg naar voorzieningen voor jeugd en gezin. Met het project ‘Sterk in Samen-leven’ wil Vice Versa sleutelfiguren uit de Ghanese gemeenschap werven en trainen op het terrein van opvoedingsondersteuning. Zij worden ingezet als vertrouwenspersoon voor Ghanese ouders en als intermediair tussen deze ouders en voorzieningen voor jeugd en gezin. De werving van sleutelfiguren richt zich naast vrouwen ook op Ghanese jongeren en mannen, om ook de vaders uit de Ghanese gemeenschap te kunnen bereiken. Ook wil Vice Versa door middel van dit project een ‘levendige sociale kaart’ voor de Ghanese doelgroep in Amsterdam Zuidoost ontwikkelen. Het project resulteert in een handleiding en cursusmaterialen voor de training van Ghanese (Afrikaanse) sleutelfiguren.

Samenvatting

Stichting Vice Versa is het platform van Ghanese (Afrikaanse) vrouwen in Amsterdam en treedt op als intermediair tussen de Ghanese (Afrikaanse)gemeenschap en (zorg en welzijn)instellingen. De stichting houdt zich bezig met de opvoedingsondersteuning, onderwijs en zorg van Ghanese (Afrikaanse) ouders en wijst hen de weg naar voorzieningen voor jeugd en gezin.

Met het project Sterk in samen-leven beoogt Vice Versa om sleutelfiguren uit de Ghanese gemeenschap te trainen en te ondersteunen om een brugfunctie te vervullen tussen Ghanese ouders en hun kinderen enerzijds, en instellingen anderzijds. De werving richt zich ook op Ghanese mannen. Als platform van Ghanese vrouwen is Vice Versa zich bewust van de noodzaak om via mannen ook de Ghanese vaders te bereiken. Uiteindelijk is Vice Versa erin geslaagd om naast 20 vrouwen, ook 5 mannen op te leiden als intermediair. Dit project heeft als uiteindelijk doel om Ghanese kinderen betere school- en toekomstkansen te bieden.

Dit project is tot stand gekomen met de vrijwillige inzet van 25 Ghanese intermediairs. Ruim 1,5 jaar hebben zij de discipline opgebracht om wekelijks tijd vrij te maken en deel te nemen aan het scholingsprogramma, de netwerkbijeenkomsten en de begeleide intervisie. Om het werk van deze intermediairs te ondersteunen heeft Vice Versa een sociale kaart samengesteld. Een tool ten behoeve van deze intermediairs zodat zij optimaal hun werk kunnen uit voeren.

Ook diverse professionals uit het circuit van jeugd en gezin en experts op het terrein van diversiteitsvraagstukken hebben bijgedragen aan het positieve resultaat van dit project. Daarnaast is dit project mogelijk gemaakt en tot stand gekomen dankzij de financiële bijdrage van ZonMw en Stadsdeel Amsterdam Zuidoost.

Dit eindverslag heeft als doel om de opgedane ervaringen vast te leggen en om de opgedane kennis met andere belanghebbenden en belangstellenen te delen. Naast dit verslag is er een handleiding, c.q. manual opgesteld bedoeld voor het opzetten en begeleiden van informele netwerken. Vice Versa spreekt hierbij tevens de hoop en het vertrouwen uit dat de Ghanese intermediairs en professionals uit het circuit van jeugd en gezin elkaar sneller en beter weten te vinden.

Resultaten

Werving en selectie van Ghanese intermediairs.

Doel: Bij de werving van Ghanese intermediairs stond centraal dat er 25 potentiële deelnemers worden getraceerd die gemotiveerd waren om aan dit project deel te nemen.

Resultaten: Het eindresultaat van de werving was een netwerk van 25 intermediairs bestaande uit 20 vrouwen en 5 mannen. De gemiddelde leeftijd van de groep is ongeveer 42 jaar. Qua religie hebben 23 leden van dit netwerk een Christelijke achtergrond en 2 leden een moslim achtergrond. Twintig leden behoren tot de eerste generatie Ghanezen en vijf leden tot de tweede generatie. Qua opleidingsachtergrond hebben 7 leden van dit netwerk een WO/HBO niveau, 22 leden hebben MBO niveau of lager. Daarvan hebben 16 leden werk, 3 leden studeren nog en 6 leden zijn huisvrouwen en hebben geen werk.

Kick off

Doel: Het doel van het eerste trainingsweekend was om een start te maken met het project. Verder had het trainingsweekend als doel om elkaar nader te leren kennen. Het trainingsweekend was namelijk bedoeld voor de geselecteerde intermediairs en de projectorganisatie.

Resultaten: De deelnemers werden zich bewust van hun eigen socialisatieproces. Tijdens het programma en daarbuiten in informele sfeer raakte men niet uitgepraat over de persoonlijke ervaringen m.b.t. leven in twee culturen. De meesten herkenden de casussen waar menig Ghanese ouder mee worstelt als het gaat om de opvoeding van hun kinderen. Ook herkende men de grote afstand tussen de voorzieningen en de Ghanese gemeenschap en in het bijzonder de afstand tot het professionele circuit van jeugd en gezin. Voor hun eigen ontwikkeling gaven de meeste deelnemers terug dat er grote behoefte is aan ondersteuning om hun rol als intermediair te kunnen vervullen en verder te ontwikkelen.

Het trainingsprogramma

Doel: Het trainingprogramma had als doel de intermediairs de gelegenheid te bieden om hun kennis te verbreden over opvoeden in twee culturen, en over de ontwikkeling van kinderen in het algemeen. Daarnaast werden ervaringen en knelpunten in de contacten met Ghanese ouders met elkaar uitgewisseld, en werd de kennismaking en de samenwerking met professionals uit het veld gestimuleerd.

Resultaten: Gemiddeld hadden er per keer ongeveer 23 intermediairs deelgenomen aan het programma. Reden voor afwezigheid had vaak te maken met ziekte. De bijeenkomsten vonden wekelijks plaats. Elke bijeenkomst duurde gemiddeld 2,5 uur. In totaal zijn er in de periode van januari 2010 tot en met juli 2011 63 bijeenkomsten geweest. Er zijn 31 begeleide intervisiebijeenkomsten gehouden. Ingebrachte vraagstukken hadden te maken met de vragen die men had bij het begeleiden van de vier Ghanese gezinnen. Van de 63 bijeenkomsten hadden 32 bijeenkomsten het karakter van een scholingsbijeenkomst. Kennis over diverse relevante zaken werd bijgespijkerd. De volgende onderwerpen kwamen aanbod: de sociaal maatschappelijke positie van Ghanese ouders en kinderen in Amsterdam, opvoeding in twee culturen, speerpunten van Ghanese opvoeding, verschillende opvoedstijlen, de problemen waar ouders en kinderen mee worden geconfronteerd, (interculturele) communicatie, geestelijke gezondheid, verslavingsproblematiek, informatie over het Nederlands onderwijssysteem, eigen grenzen stellen, nut en noodzaak van samenwerking met het professionele circuit, het omgaan met vertrouwen en respect, hoe geef je vorm aan een brug- en verwijsfunctie en de sociale kaart voorzieningen voor jeugd en gezin en van informele netwerken van migranten organisaties. Van de 32 bijeenkomsten zijn 15 bijeenkomsten gewijd aan de kennismaking met het aanbod van professionals, c.q. contactpersonen uit het circuit van opvoedingsondersteuning, zorg, welzijn, onderwijs en andere disciplines. Elke intermediair gaf ondersteuning aan gemiddeld 4 Ghanese gezinnen. Er zijn ongeveer 110 Ghanese gezinnen begeleid door 25 intermediairs. Daarvan zijn er 10 gezinnen die nog steeds begeleid worden. 80 gezinnen zijn inmiddels verwezen naar het aanbod van Swazoom (welzijnsorganisatie), 10 gezinnen zijn verwezen naar het aanbod op vrijetijdsbesteding waaronder de bibliotheek. 10 gezinnen zijn verwezen naar Spirit en Altra (hulpverleningsorganisaties).

De bijeenkomsten boden naast informatie- en kennisoverdracht voldoende ruimte om ook de persoonlijke kwesties van de deelnemers aan bod te laten komen. De deelnemers ervaren de bijeenkomsten als waardevol en nuttig. Zij werden in de gelegenheid gesteld om zichzelf verder te ontwikkelen, hun persoonlijke netwerken verder uit te breiden en hun kennis op het gebied van opvoedingsvraagstukken te vergroten. Het effect hiervan is dat een aantal intermediairs zich professioneel willen laten omscholen om verder te kunnen in dit vakgebied. Door ‘fresh’ opgedane kennis en kennismaking met professionals op dit specifieke terrein konden Ghanese ouders van goed advies worden voorzien. Het vertrouwen in aanzien van deze intermediairs binnen de eigen gemeenschap steeg hierdoor.