Project: Richtlijn pijnbehandeling bij traumapatiënten in de spoedzorgketen

Richtlijn pijnbehandeling bij traumapatiënten in de spoedzorgketen

Dit is de samenvatting van de aanvraag.

PROBLEEMSTELLING

Internationale studies en ook recent uitgevoerd Nederlands onderzoek laat zien dat pijn een van de meest voorkomende klachten is in de spoedzorg. Bij traumapatiënten is pijn direct gerelateerd aan (potentiële) verwondingen. De systematische aandacht voor pijn en daarmee samenhangend ook acute pijnbehandeling in de ambulancezorg en op de spoedeisende hulp is echter onvoldoende. Dit heeft tot gevolg dat traumapatiënten onnodig en vaak ernstige pijn lijden, dat het herstel van de patiënt vertraagd wordt en dat er bewezen risico is op het ontstaan van chronische pijn. Er zijn tevens aanwijzingen dat onvoldoende acute pijnbehandeling een directe oorzaak is van het ontstaan van chronische pijn.

Op dit moment ontbreken nog cijfers over pijnbehandeling in de huisartsengeneeskunde, hoewel het ook daar een probleem lijkt.

PRAKTIJKPROBLEEM

Er zijn diverse redenen waarom de pijnbehandeling in de spoedzorgketen niet adequaat is. Er zijn mythes en kennistekorten bij hulpverleners en er bestaat een spanningsveld tussen patiëntveiligheid en adequate pijnstilling onder spoedeisende omstandigheden. Verder zijn patiënten angstig en weigeren ze soms medicatie.

De behandeling van acute pijn is vaker gebaseerd op individuele en persoonlijke voorkeuren van verpleegkundigen en artsen, dan op een professionele attitude. Er zijn op landelijk of lokaal niveau ook nauwelijks protocollen, of ze worden niet adequaat opgevolgd. Er is weinig eenduidige handelen binnen en tussen schakels in de spoedzorgketen in acuut pijnmanagement, met als gevolg dat pijnbehandeling niet wordt ingezet, niet wordt vervolgd of soms tegenstrijdig is aan elkaar.

Het probleem betreft een groep van 860.000 patiënten die jaarlijks als gevolg van een ongeval behandeld worden op de SEH in Nederland en het omvat ongeveer een derde van alle ambulancezorg U1/U2 vervoer in Nederland.

DOELSTELLING

De aanvraag betreft een richtlijnontwikkeling voor acute pijnbehandeling bij traumapatiënen in de spoedzorgketen. Deze richtlijn is bedoeld voor ambulanceverpleegkundigen, MMT verpleegkundigen en MMT artsen, spoedeisende hulp verpleegkundigen, spoedeisende hulp artsen en (orthopedisch)chirurgen. In een volgende fase wordt de richtlijn ook uitgebreid naar de acute zorg in de huisartspost en huisartspraktijk.

PARTICIPERENDE KETENPARTNERS EN ONDERZOEKSPARTNER

De landelijke richtlijn zal ontwikkeld worden met alle relevante (wetenschappelijke) beroepsverenigingen aangaande pijnmanagement in de spoedzorgketen. Participerende ketenpartners zijn de regionale ambulancezorgvoorzieningen GelderlandZuid en GelderlandMidden, SEH-afdelingen van het Rijnstate ziekenhuis, Canisius Wilhelmina Ziekenhuis, MMT Acute Zorgregio Oost en bureau Acute Zorgregio Oost. Wetenschappelijk is het onderzoek ingebed in een samenwerkingsverband tussen Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum in Amsterdamen en de Sectie Verplegingswetenschap van Scientific Institute of Quality in Healt Care in Nijmegen.

VERWACHTE RESULTATEN

De resultaten van het project zijn naar verwachting:

1) een gemandateerde en gelegitimeerde multidisciplinaire richtlijn voor pijnbehandeling bij traumapatiënten in de spoedzorgketen (ambulance - MMT - SEH) inclusief een bijbehorend implementatieplan.

2) kwaliteitsindicatoren, gebaseerd op de richtlijn, die verankerd kunnen worden in veiligheidsmanagement systemen van de organisaties in de spoedzorgketen.

3) patiënteninformatiemateriaal om de participatie van de patiënt in pijnbehandeling de spoedzorgketen te ondersteunen en te verbeteren.

PLAN VAN AANPAK

De richtlijn wordt ontwikkeld volgens de AGREE en EBRO systematiek in een acht-stappen-plan (zie tijdspad). Methodologische ondersteuning bij de richtlijnontwikkeling zal gegeven worden door de kennisinstituten van het Landelijk Expertise Centrum Verpleging en Verzorging en het kwaliteitsinstituut CBO.

In het richtlijnontwikkelingsproces is ook de beschrijving van een implementatieplan opgenomen, evenals de ontwikkeling van patiënteninformatiemateriaal. Een pilot toetsing van de richtlijn in de spoedzorgketen in Acute Zorgregio Oost zal naar verwachting bevorderende en belemmerende factoren t.a.v. implementatie zichtbaar maken.

Verder is door middel van focusgroep interviews de participatie van patiënten ingebed in het richtlijnontwikkelingsproces.

TIJDSPAD

1) Voorbereiding (jan. 2009)

2) Werkgroep instellen, vastleggen werkwijzen (febr-mrt 2009)

3) Systematische review, ontwikkelen aanbevelingen (apr-aug 2009)

4) Conceptrichtlijn (sep - nov 2009)

5) Voorleggen aan toetsingscommissie (dec 2009)

6) Proefimplementatie en evaluatie (jan-mrt 2010)

7) Definitief maken (apr-mei 2010)

8) Verspreiding (jun 2010)

Start 1 januari 2009 einddatum 1 juli 2010.

Resultaten zullen gepresenteerd worden op een internationaal en op een nationaal congres voor de spoedzorgketen. Eveneens zal gepubliceerd worden in (peer-reviewed wetenschappelijke) vaktijdschriften en in de lekenpers.