Project: Organisatieverbetering door taakherschikking in de ANW-zorg. Een onderzoek naar de haalbaarheid en effecten van de inzet van de inzet van Verpleegkundig Specialisten.

Organisatieverbetering door taakherschikking in de ANW-zorg. Een onderzoek naar de haalbaarheid en effecten van de inzet van de inzet van Verpleegkundig Specialisten.

Dit is de samenvatting van de aanvraag.

Inleiding

De spoedzorg staat onder druk. Het aantal zorgvragen op de huisartsenposten (HAP) alsook op de Spoedeisende Hulp (SEH) kent een explosieve stijging. De werkdruk is hoog. Problemen rondom de kwaliteit, de toegankelijkheid en beheersbaarheid van de spoedzorg cq. ANW-zorg (avond, nacht, weekend) zijn onontkoombaar als er niet wordt ingegrepen. Naast integratie van HAP en SEH op één locatie lijkt het herschikken van taken tussen artsen en (verpleegkundige) ondersteuners een mogelijke oplossing voor de problemen in de spoedzorg. Het blijkt namelijk dat ongeveer 80% van de zorgvragen U3 en U4 is (laag complex en niet spoedeisend) en niet perse door een arts gezien hoeft te worden.

Uit onze voorstudie in het kader van de Preperatory Grant ZonMW Programma Spoedzorg en het onderzoek “Nurse Practitioner in de Huisartsenpraktijk (2003-2008)” (dagzorg) blijkt dat de verpleegkundig specialist ingezet kan worden voor diagnose en behandeling van nagenoeg alle U3 en U4 zorgvragen. Zij handelen in de dagzorg circa 90% van vergelijkbare zorgvragen volledig zelfstandig af.

Hypothetisch zou taakherschikking aldus ook in de ANW-zorg leiden tot versterking van de kwaliteit, verbetering van de toegankelijkheid en vermindering van de werkbelasting van artsen Tevens zou ook de doelmatigheid van de spoedzorg worden bevorderd. Echter, vooralsnog ontbreekt de specifieke wetenschappelijke evidence hiervoor, terwijl het veld hier dringend om vraagt. In voorliggende studie worden de haalbaarheid en effecten van taakherschikking i.c. de inzet van verpleegkundig specialisten, als organisatieverandering in de ANW-zorg onderzocht. Gezien de geschetste problematiek, de perspectieven van de te onderzoeken oplossingsrichting, het ontbreken van wetenschappelijke kennis en de prangende vraag vanuit het veld is deze studie van groot belang

Doel/Centrale vraagstelling

Het doel is te komen tot een antwoord op de vraag in hoeverre levert de inzet van de verpleegkundig specialist in de ANW-zorg een bijdrage aan een toegankelijke en beheersbare ANW-zorg.

Onderzoeksvragen

1. Wat is de haalbaarheid van de inzet van verpleegkundig specialisten in de spoedzorg? En onder welke randvoorwaarden?

2. Welke effecten heeft de inzet van verpleegkundig specialisten in de spoedzorg in vergelijking met de huidige spoedzorg? Effecten in termen van toegankelijkheid van de spoedzorg, objectieve werkdruk en subjectieve werkdruk en –beleving van artsen, kwaliteit van de zorg en patiënttevredenheid.

3. Hoe doelmatig is de inzet van verpleegkundig specialisten in de spoedzorg?

4. Wat zijn de belemmerende en bevorderende factoren voor de inzet van verpleegkundig specialisten in de spoedzorg?

Interventie

Er worden zes gediplomeerde verpleegkundig specialisten die ook werken in de huisartspraktijk (dagzorg) ingezet in de ANW-zorg. Uit inventarisatie van de huidige werkdruk in de ANW-zorg in de onderzoekssetting (Geintegreerde Spoedpost Zuidoost Brabant) blijkt dat het aantal zorgvragen in het weekend gedurende de dag beduidend hoger ligt dan het aantal zorgvragen dat door de week wordt gesteld. De verpleegkundig specialisten worden gedurende een periode van 15 maanden (65 weken) iedere zaterdag ingezet. De verpleegkundig specialist heeft de mogelijkheid de patiënt naar de huisarts of het SEH-team te verwijzen ('tweede triage').

Studieopzet

1.Pragmatische quasi-experimentele studie. De inzet van de verpleegkundig specialist in de ANW-zorg op een geïntegreerde spoedpost wordt vergeleken met drie controle-condities (referentie-groepen).

a.Controle groep:Vergelijking inzet verpleegkundig specialist (zaterdag) met gebruikelijke zorg cq. zonder inzet verpleegkundig specialist (zondag)

b.Historische controle: Vergelijking inzet verpleegkundig specialist met zorg één jaar voorafgaand aan de inzet van verpleegkundig specialist

c.Referentie groep (externe controle): Vergelijking verpleegkundig specialist geïntegreerde spoedpost te Eindhoven met ANW-zorg elders in Nederland (benchmark VHN).

2.Implementatievoorbereiding

Uitkomsten

-Toegankelijkheid van de zorg (respons-; wacht-; en gesprekstijd)

-Objectieve en subjectieve werkbelasting

-Kwaliteit en veiligheid van de zorg

-Patiënttevredenheid

-Kosten van de ANW-zorg en de productiviteit

-Haalbaarheid, belemmerende en bevorderende factoren.

Kennisoverdracht

De bevindingen van de studie worden via diverse kanalen verspreid onder stakeholders, onder andere via factsheets, (invitational) conference, nieuwsbrieven, artikelen in vak- en wetenschappelijke bladen, regionale en landelijke overlegvormen en netwerk. Relevante veldpartijen zijn betrokken bij de opzet en uitvoering van het onderzoek en de implementatie van de verpleegkundig specialist op de geïntegreerde spoedpost.

Tijdpad

De studie duurt 24 maanden. De eerste vier maanden betreft de voorbereiding. Vervolgens wordt gedurende periode van 15 maanden, iedere zaterdag één verpleegkundig specialist ingezet op de geïntegreerde spoedpost. De laatste 5 maanden is gericht op het analyseren van de onderzoeksgegevens en tevens implementatie en consolidatie van de verpleegkundig specialist als vaste kracht in de ANW-zorg (onder voorbehoud van bewezen meerwaarde).