Project: Kennis en Keten. Ethische deskundigheidsbevordering in de jeugdketenzorg

Professionals die in de jeugdzorg aan het werk zijn hebben veel praktijkkennis en -inzicht over wat ethisch goed werk is in de jeugdzorg. Bij het Ethiek Instituut van de Universiteit Utrecht is er, omgekeerd, veel expertise over de theorie van beroepsethiek. Tussen beide partijen – tussen praktijk en theorie – is maar weinig uitwisseling zodat ze onvoldoende van elkaar kunnen leren. Dit project heeft tot doel om de uitwisseling over beroepsethiek te bevorderen tussen beide partijen door langdurig gemeenschappelijk na te denken over en samen onderzoek te doen naar één bepaald onderwerp waar in de praktijk veel haken en ogen aan zitten: de samenwerking tussen professionals bij zorg voor éénzelfde jeugdige (en zijn gezin) (ketenzorg). Beide partijen worden letterlijk wijzer van die samenwerking. Het onderzoek draagt zo bij aan beter werk in de praktijk van de jeugd(keten)zorg. Ook vloeien er plannen uit voort voor scholing in beroepsethiek en nieuwe beroepsethische theorie.

Samenvatting

Uit de eerste fase van het onderzoek blijkt dat het abstracte begrip ketensamenwerking in de beroepspraktijk een veelkleurige en dynamische invulling krijgt. Uit wetenschappelijke literatuur blijkt nauwe verwantschap met "integrated, multiprofessional, multidisciplinary, continuous, patient-centered care."

De combinatie van toenemende complexiteit van hulpvragen in de jeugdzorg (mulitprobleem-gezinnen) en toenemende specialisatie van professionals maakt ketensamenwerking steeds belangrijker. Anders dan een organisatie- en bestuurskundige benadering van ketensamenwerking focust ethiek op de kwaliteit van de relaties tussen jeugdigen, hun (gezins)systeem en professionals.

Veel beroepsethische vragen omtrent ketensamenwerking centreren zich rond de aard en relevantie van het beroepsgeheim en verantwoordelijkheidsverdeling. In beide gevallen dient blijvende oriëntatie op de professionele relatie (tussen cliënt en professional) de risico's van samenwerking tegen te gaan. Dit zal een belangrijk leerpunt in de beoogde ethische deskundigheidsbevordering van professionals in de jeugdzorg worden.

Resultaten

Het project is halverwege. De beoogde kennisinfrastructuur tussen academische onderzoeksinstituut en beroepsveld van de jeugdzorg is in opbouw. Tot de tussentijdse resultaten van de kennisontwikkeling behoren een wetenschappelijk artikel (concept-versie) dat het theoretische kader schetst voor het onderzoek en het beroepsethische landschap van de jeugdzorg in Nederland. Verder zullen in het voorjaar verscheidene bijdragen aan nationale en internationale conferenties geleverd worden, waaronder de hoofdlezing op een NL-conferentie over Ethiek in de Jeugdzorg. Deze bijdragen zijn gebaseerd op resultaten van het onderzoek.