Project: Health promotion for community-dwelling elderly: pros and cons of a preventive health centre for the elderly.

Dit project (Primus) richt zich op de vraag hoe preventieve zorg voor ouderen het beste vorm kan worden gegeven. In Primus werken universiteit –te weten de afdeling Public health en Eerstelijnsgeneeskunde van het LUMC (PHEG)– en GGD samen. Qua methode is gekozen voor intervention mapping.

De focus was eerst ‘Zin en onzin van consultatiebureaus voor ouderen’. Inmiddels is dit verschoven naar de vraag hoe preventieve zorg voor ouderen het beste kan worden ingebed in de reguliere zorg, waarbij de huisartspraktijk naar voren kwam als de beste setting. Eén van de voordelen hiervan is dat een deel van de ouderen al goed bekend is bij de huisarts, met name de ‘frail elderly’.

De doelgroep bestaat uit 55- tot 75-jarigen, met extra aandacht voor mensen met een lage SES en niet-westerse migranten. De ‘needs assessment’-fase leidde tot de onderwerpen ‘cardiometabool risico’, risico op angst- en depressieve stoornissen en eenzaamheid en alcoholgebruik.

Samenvatting

Project 7165.0001 beoogt het ontwikkelen van een evidence-based strategie voor Preventief Gezondheidsonderzoek voor Ouderen (PGO). Het acroniem PRIMUS staat voor PRevention: Intervention Mapping Used for Seniors. In de periode sinds het Tweede Voortgangsverslag is de fase van de Needs Assessment afgerond en is op basis hiervan de pilot voorbereid.

Tijdens de Needs Assessment fase bleek dat de gebruikte instrumenten onvoldoende eenduidige conclusies opleveren voor de ontwikkeling van een evidence-based PGO. Daarom is de literatuurstudie aangevuld met een zogeheten RAND-procedure. Kort gezegd houdt deze procedure in dat met behulp van experts op een transparante, valide wijze keuzes worden gemaakt over de gewenste inhoud van het PGO-aanbod. Deze extra activiteit heeft ertoe geleid dat de planning van het project moest worden aangepast. De pilot kon niet in 2009 worden uitgevoerd en vindt in de eerste helft van 2010 plaats. Dit betekent dat de evaluatie niet vóór de aanvankelijke einddatum van PRIMUS (1 december 2010) kan worden afgerond.

Door verschillende oorzaken is enige financiële ruimte ontstaan in de begroting, zodat een budgettair neutrale verlenging mogelijk is.

Resultaten

Op basis van de Needs Assessment fase zijn de volgende elementen vastgesteld voor de pilot Preventief Gezondheidsonderzoek voor Ouderen (PGO):

- wat betreft vorm: uitnodiging door eigen huisarts, op naam en per straat; uitvoering ingebed in huisartspraktijk, bijvoorbeeld door Praktijkondersteuner; (ook) niet-hulpvraaggerelateerde advisering, gebruik makend van motiverende gesprekstechnieken; tailored advisering en met verwijzing naar bestaand locaal aanbod;

- wat betreft inhoud: cardiometabool risico, roken, lichamelijke activiteit, overgewicht, overmatig alcoholgebruik, depressie en eenzaamheid;

- wat betreft doelgroep: gezonde ouderen van 55 tot 75 jaar, waaronder ouderen in achterstandswijken.

Tussentijdse resultaten zijn gebruikt door beleidsmakers. Voorbeelden: de brief d.d. 15 oktober 2009 van de Minister van VWS over de versterking van de preventieve gezondheidszorg voor ouderen; de terughoudende opstelling van diverse gemeentebesturen ten aanzien van andere, niet-evidence-based initiatieven voor PGO; de kwaliteitscriteria van het ZonMw-programma Preventie dicht bij huis.