Project: Groei Doorstart

doorstart is een preventief programma gericht op opvoeding- en gezinsondersteuning voor gezinnen met kinderen in de leeftijd van 7 - 14 jaar. De ondersteuning richt zich op kwetsbare gezinnen met onvoldoende draagkracht en te weinig ondersteuning vanuit het eigen sociale netwerk. Het gaat hierbij om gezinnen waar vrijwillige ondersteuning bij de opvoeding goed zou kunnen werken.

Het programma doorstart heeft tot doel de vaardigheden en zelfvertrouwen van de opvoeders te vergroten, het sociale isolement van gezinnen te verkleinen en het voorkomen van ernstige opvoedingsproblemen in een gezin. Wanneer de problemen toch zwaarder blijken te zijn, kan doorstart doorverwijzen naar andere vormen van hulpverlening.

De ondersteuning wordt uitgevoerd door vrijwilligers ondersteund door agogisch opgeleide beroepskrachten. Deze vrijwilligers zijn getraind en bieden datgene waar ouder of kind behoefte aan heeft, zoals een luisterend oor, tijd en aandacht, maar ook praktische tips en ondersteuning.

Samenvatting

Humanitas streefde bij de start van het groeiprogramma naar ten minste negen nieuwe operationele doorstart projecten in 2011, en meerdere in de planning, verspreid over heel Nederland. Uiteindelijk wil Humanitas een landelijk dekkend aanbod van doorstart verwezenlijken.

Humanitas doorstart is een preventief programma gericht op opvoeding- en gezinsondersteuning voor gezinnen met kinderen in de leeftijd van 7 tot 14 jaar. De ondersteuning richt zich op kwetsbare gezinnen met onvoldoende draagkracht en te weinig ondersteuning vanuit het eigen sociale netwerk. Het gaat hierbij om gezinnen waar vrijwillige ondersteuning bij de opvoeding goed zou kunnen werken.

Het programma doorstart heeft tot doel de vaardigheden en zelfvertrouwen van de opvoeders te vergroten, het sociale isolement van gezinnen te verkleinen en het voorkomen van ernstige opvoedingsproblemen in een gezin. Wanneer de problemen toch zwaarder blijken te zijn, kan doorstart doorverwijzen naar andere vormen van hulpverlening.

De ondersteuning wordt uitgevoerd door vrijwilligers ondersteund door agogisch opgeleide beroepskrachten. Deze vrijwilligers zijn getraind en bieden datgene waar ouder of kind behoefte aan heeft, zoals een luisterend oor, tijd en aandacht, maar ook praktische tips en ondersteuning.

Het gaat om gezinnen met kinderen in de leeftijd van 7 t/m 14 jaar die onvoldoende sociale steun ervaren en waar tijdelijk behoefte is aan laagdrempelige, vriendschappelijke hulp of ondersteuning bij de opvoeding en de ontwikkeling van de kinderen.

Het gaat niet om gezinnen waar zware problemen zijn zoals gedragsstoornissen bij ouders en kinderen, psychiatrische problemen en verslaving. Soms is al professionele hulp ingeschakeld en wordt doorstart ernaast ingezet. doorstart vrijwilligers zijn geen hulpverleners maar behoren wel tijdelijk tot het sociale netwerk van het gezin. De vrijwilliger is er voor zowel de ouder(s) als kind(eren). Uitgangspunt is dat een gezin minimaal 3 maanden tot maximaal 2 jaar begeleiding krijgt.

Een vrijwilliger ondersteunt vanuit de vraag van de ouders en/of kinderen, leert ouders zelf problemen op te lossen, versterkt het sociale netwerk van het gezin, signaleert wanneer de problematiek rondom kinderen en of ouders een andere aanpak/hulpverlening vergt. De vrijwilligers volgen een training en hebben regelmatig intervisiebijeenkomsten.

Verder had Humanitas de ambitie om een landelijk expertisecentrum op te zetten met deskundigen en beroepskrachten. Ook wilde Humanitas het programma laten opnemen in de databank Effectieve Jeugdinterventies van het NJI en van daaruit verder werken aan kwaliteitsverbetering.

Resultaten

Humanitas streefde bij de start van het groeiprogramma doorstart naar ten minste negen nieuwe projecten in 2011, en meerdere in de planning, verspreid over heel Nederland. Uiteindelijk wil Humanitas een landelijk dekkend aanbod van doorstart verwezenlijken.

Die negen nieuwe projecten zijn er gekomen, tien zelfs. doorstart Spijkenisse is na tien maanden echter door een samenloop van omstandigheden weer stopgezet. De gemeente trok haar toezegging in om de financiering vanaf het tweede jaar over te nemen vooruitlopend op de bezuinigingen die op dat moment steeds zekerder werden. Deze ervaring heeft Humanitas gesterkt in de overtuiging dat het zinloos is om een programma als doorstart – met betaalde coördinatie en uitgebreide training van vrijwilligers – zonder financieel commitment van de gemeente van start te doen gaan.

Verder zijn we erin geslaagd de doorstart-methodiek overdraagbaar te maken aan derden. Op dit moment worden in drie gemeenten twee doorstart-projecten onder licentie uitgevoerd door welzijnsorganisaties. Dit zijn Solidez in Wageningen en Renkum en HdS Hulpverlening in Barneveld. De coördinatoren van deze projecten nemen deel aan het coördinatorenoverleg en maken gebruik van de landelijke website, folders en posters. Humanitas heeft met beide organisaties een samenwerkingsovereenkomst.

Het expertisecentrum en het coördinatorenoverleg vormen samen de ondersteuningsstructuur die, zorg draagt voor een uniforme uitvoering van doorstart, de ontwikkeling ervan en de borging van de kwaliteit van de methodiek.

Het expertisecentrum heeft in samenspraak met het coördinatorenoverleg in de afgelopen jaren de nodige producten ontwikkeld en geproduceerd. Dat zijn onder meer een methodiekbeschrijving, de basistraining voor vrijwilligers en coördinatoren, de ‘Handreiking Humanitas doorstart’, een standaard projectplan en -begroting en het licentiesysteem.

Na verder onderzoek hebben we moeten constateren dat het Humanitas doorstart programma zich feitelijk niet goed leent voor opname in de databank voor Effectieve Jeugdinterventies van het NJI. Humanitas overweegt nu om het doorstart programma bij een andere databank aan te melden, de databank Methodieken Pedagogische Kwaliteit. Hier ligt het accent vooral op practice based evidence, en veel minder op evidence based.