Programma: Gezonde Slagkracht

Zuid-Holland Zuid: warme overdracht door wijkagent en jongerenwerker

Een sluitende ketenaanpak in de aanpak van risicovol alcoholgebruik bij jongeren, daarvoor is in Zuid-Holland Zuid het alcoholmatigingsproject Verzuip jij je toekomst?! opgezet. Jongerenwerkers en wijkagenten hebben een cruciale rol bij signaleren en verwijzen, vertellen Janka Smeitink en Anneke Risselada.

Dicht bij elkaar
Aanvankelijk was er wat weerstand bij de wijkagenten. ‘Wij zijn er toch voor de handhaving? Moeten we nu ook voor hulpverlener gaan spelen?’ Maar al snel begrepen ze wat zij kunnen betekenen in een preventieve aanpak van risicovol alcoholgebruik bij jongeren, vertelt Janka Smeitink. Als functionaris gezondheidsbevordering bij GGD Zuid-Holland Zuid doet zij een pilotproject in drie gemeenten om een protocol voor signalering van alcoholproblemen te implementeren. Wijkagenten en jongerenwerkers zijn getraind in vroegsignalering, gesprekstechnieken en doorverwijzing. ‘De wijkagenten zien nu dat handhaven en signaleren heel dicht bij elkaar liggen. Als ze ergens moeten ingrijpen, is het een kleine stap om met een jongere in gesprek te raken over eventuele problemen met alcoholgebruik.’

Geen ‘politieagentje spelen’
Jongerenwerkers zijn op hun beurt juist huiverig om ‘politieagentje’ te spelen, vertelt Smeitink. Ze koesteren immers hun vertrouwensband met de jongeren. ‘Door de gezamenlijke training zien beide groepen waar ze elkaar kunnen aanvullen. Ze zoeken elkaar nu ook sneller op.’
De pilot is een onderdeel van de brede aanpak van Verzuip jij je toekomst?!, vertelt projectleider Anneke Risselada, ‘We volgen een omgevingsbenadering, waarin we alle actoren rondom de jongeren stimuleren hun verantwoordelijkheid op te pikken.’ Signaleren is belangrijk, maar de keten moet goed doorlopen naar de verslavingszorg. Die kan jongeren met problemen begeleiden of eventueel zelfs behandelen. ‘Maar de keten begint al bij bewustwording van opvoeders. Daar werken we dus ook aan. Inmiddels zeggen steeds meer ouders in onze regio alcohol onder de 16 geen goed idee te vinden.’

Sociale omgeving betrekken
Achttien van de negentien gemeenten in de regio Zuid-Holland Zuid doen mee met Verzuip jij je toekomst?!. Steeds wordt de gehele sociale omgeving betrokken: gezin, school, gezondheidszorg, sportverenigingen en de horeca. Risselada: ‘Een gedegen aanpak van riskant alcoholgebruik vergt een lange adem. We spreken veel met wethouders en burgemeesters in interviews en tijdens workshops. Gemeenten zeggen dat het goed is dit probleem in een breder kader op de kaart te krijgen. Het gaat niet alleen over openbare orde en veiligheid, maar ook om de volksgezondheid. En er is duidelijk behoefte aan een verbreding naar genotmiddelen in het algemeen.’

Warme overdracht
Intussen sleutelt Smeitink door aan de keten van signaleerders en hulpverlening. ‘Je kunt wel een mooie sociale kaart hebben en mensen gesprekstechnieken bijbrengen als doorvragen en motiveren. Maar als een verwijzing doodloopt op de wachttijd bij de verslavingszorg, haken signaleerders weer af. Daarom werken we ook aan goede contacten tussen politie, jongerenwerk, verslavingszorg en gemeenten. Als je de weg weet en mensen kent, kun je effectief een jongere begeleiden als dat nodig is.’ En, benadrukt Smeitink, de keten sluit pas echt als de wijkagent of jongerenwerker meegaat met een eerste gesprek. ‘Een warme overdracht is essentieel voor een goede begeleiding bij risicovol alcoholgebruik.’