Parels

Wat is een Parelproject?

Van alle projecten die ZonMw financiert, valt een aantal extra op. Het project sluit aan bij een actuele ontwikkeling in de gezondheidszorg, er is vaak sprake van samenwerking met verschillende partijen, de resultaten springen in het oog en zijn goed te implementeren in de praktijk.
Deze projecten zijn de Parels van ZonMw.

Vind de genoomvariatie

Ziekten en beperkingen kunnen het gevolg zijn van nieuw ontstane afwijkingen in het DNA. Tot voor kort was het niet mogelijk om deze te vinden. Dankzij het werk van Joris Veltman van het UMC St Radboud in Nijmegen kan steeds vaker wel deze duidelijkheid gegeven worden. Hij ontving op 24 mei 2013 de ZonMw Parel uit handen van ZonMw-bestuursvoorzitter Pauline Meurs voor zijn project ‘Human genomic disorders and genome architecture’.

Parels voor ondersteuningsprogramma’s bij echtscheiding

Kinderen die een (echt)scheiding meemaken, hebben daar vaak  last van. Hun schoolprestaties lijden er bijvoorbeeld onder, of hun zelfbeeld kan een knauw krijgen. Gerichte steun in het omgaan met de scheiding kan problemen helpen voorkomen, zo blijkt uit twee studies naar de programma’s KIES en Dappere Dino’s.

Parel voor bevolkingsonderzoek dikkedarmkanker

Dit najaar start het landelijk bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker. De opzet hiervan stoelt op de resultaten van ruim tien jaar wetenschappelijk onderzoek in proefcohorten. Voor hun intensieve betrokkenheid en nauwe onderlinge samenwerking hierbij ontvingen prof. dr. Ernst Kuipers en dr. Evelien Dekker op 11 maart uit handen van directeur-generaal Volksgezondheid Paul Huijts van VWS een ZonMw Parel.

Parel voor Multidisciplinaire Richtlijn Polyfarmacie bij ouderen

Ouderen die meer dan vijf geneesmiddelen gebruiken, lopen extra risico op schadelijke effecten. De Multidisciplinaire Richtlijn Polyfarmacie bij ouderen helpt artsen, apothekers én patiënten de juiste keuzes te maken in het gebruik van medicijnen. Een jaarlijkse medicatiebeoordeling moet voorkomen dat een oudere patiënt ongewenste medicatie gebruikt.

Parel voor CBASP

Cognitive Behavioral Analysis System of Psychotherapy (CBASP) laat een opmerkelijk goed behandelresultaat zien bij mensen met een chronische depressie. Dit is een omvangrijke cliëntengroep met hoge zorgkosten die vooralsnog moeilijk te behandelen is. Dr. Patricia van Oppen heeft op 8 november de ZonMw Parel ontvangen voor dit onderzoek.

Parel voor meting effectiviteit van lichttherapie

Dr. Dominic Robinson in het Rotterdamse Erasmus Medisch Centrum heeft op 2 november de ZonMw Parel ontvangen uit handen van drs. Hans de Groene, algemeen directeur van NWO. Het team van Robinson ontwikkelde een techniek om te meten of lichttherapie (fotodynamische therapie, PDT) effect zal hebben.

Parel voor Zicht op Evenwicht

De cursus Zicht op Evenwicht helpt ouderen hun valangst te verminderen en actief te blijven. De implementatie van de cursus is een mooi voorbeeld van een geslaagde innovatiecyclus. In een gecombineerd project is de implementatie-expertise van het Trimbos-instituut gekoppeld aan gedegen onderzoek vanuit Maastricht University, CAPHRI en de praktische input vanuit enkele pilotorganisaties, met name Orbis Medisch en Zorgconcern.
De ZonMw Parel is 1 november 2012 uitgereikt aan Agnes van der Poel van het Trimbos-instituut voor de implementatie van Zicht op Evenwicht.

Parel voor duurzame onderzoekssamenwerking neonatologen

Kinderarts-neonatoloog Peter Dijk van het Universitair Medisch Centrum Groningen kreeg op 1 november 2012 een Parel voor de BARTrial, een onderzoek bij baby’s die veel te vroeg geboren worden. Naast verbeteringen in de zorg aan te vroeg geboren baby’s is de vorming van het Neonatologie Research Netwerk (NRNN) een klinkend nevenresultaat.

Drie parels voor innovatieve aanpak wijkzorg

Met effectieve preventie en de inzet van de wijkverpleegkundige ‘Zichtbare schakel’ zijn veel goede resultaten geboekt in de wijkzorg. Door als spin in het web passende zorg te organiseren, kan de wijkverpleegkundige problemen op het gebied van zorg, welzijn en wonen in één keer oplossen. Dat levert betere én goedkopere zorg op. Zoals bij de drie parelprojecten: In Noord-Holland helpt de komst van de wijkverpleegkundige opname in verpleeg- of verzorgingshuis uitstellen; de integrale aanpak van de ‘wijkzusters’ bespaarde in West-Brabant 135 duizend euro op de zorg; en in Groningen groeide de patiënttevredenheid na de komst van de wijkverpleegkundige.

Parel voor nieuw concept van gezondheid

Voor haar internationaal toonaangevende initiatief voor een nieuw concept van gezondheid ontving arts en onderzoeker Machteld Huber van het Louis Bolk Instituut een ZonMw Parel. In dit concept is gezondheid het vermogen van mensen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. Dit concept richt zich niet louter op de toestand van ‘compleet welbevinden’, zoals centraal staat in de huidige definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).  Pauline Meurs, voorzitter ZonMw, reikte haar de Parel uit tijdens een bijeenkomst van de Nationale Zorg Jaarprijs.

Parel voor handleiding humanere dierproeven

Dierproeven zijn meestal onaangenaam, vooral als de test de dood van het dier vereist. Er zijn echter alternatieven die het lijden van proefdieren beperken of zelfs overbodig maken. Prof. dr. Coenraad Hendriksen van het Nederlands Vaccin Instituut en de Universiteit Utrecht lanceerde een website die onderzoekers zulke humanere alternatieven biedt. Daarvoor ontvangt hij een Parel van ZonMw.

Parel voor preventieve cursus 'Geen Paniek'

Door een tijdige aanpak van lichte tot matige paniekklachten is te voorkomen dat deze klachten uitmonden in een ernstige paniekstoornis.
Op de GGZ Kennisdag heeft Peter Meulenbeek uit handen van minister Schippers de ZonMw Parel ontvangen voor zijn inzet voor de cursus 'Geen Paniek. Leren omgaan met paniekklachten'. Meulenbeek heeft de cursus bij GGNet ontwikkeld om te voorkomen dat mensen met lichte en matige paniekklachten of een beginnende paniekstoornis een ernstige paniekstoornis ontwikkelen. Uit een RCT-onderzoek blijkt dat de cursus effectief is. Bij de deelnemers halveert de kans dat zij een paniekstoornis ontwikkelen. 

Parel voor thematische wetsevaluatie wilsonbekwaamheid en vertegenwoordiging

De eerste thematische wetsevaluatie is van zo'n hoge kwaliteit dat het project een ZonMw parel krijgt uitgereikt. De onderzoekers keken naar wetten en praktijk rond het thema 'wilsonbekwaamheid en vertegenwoordiging'. De verschillende wetten bleken elkaar niet tegen te spreken, maar laten wel veel aan de praktijk over. Die praktijk is niet altijd in overeenstemming met de wet. Ook is men nog niet voldoende bekend met de rol van de vertegenwoordiger en de schriftelijke wilsverklaring.

Parel voor project ‘Snel in beweging’

Patiënten met een beroerte (CVA) moeten volgens de richtlijnen zo snel mogelijk oefenen met alledaagse handelingen. In de praktijk bleek hier echter weinig van terecht te komen. Het project 'Snel in beweging' brengt hier verbetering in, onder meer met een gids vol oefeningen. Het project uit het Innovatieprogramma Revalidatie kreeg op 11 november de ZonMw parel.

Parel voor moleculaire pleister voor Duchenne

Er is hoop voor jongens met de dodelijke spierziekte van Duchenne. Dankzij de Leidse geneticus prof. dr. Gert-Jan van Ommen en zijn team is er zicht op een behandeling die de oorzaak van de erfelijke ziekte aanpakt. Naast vele andere onderscheidingen kreeg het project  op 23 september de  ZonMw Parel.

Parel voor nieuwe gentherapie behandeling

Aan prof. dr. John Kastelein is tijdens de viering van het tienjarig bestaan van ZonMw een Parel uitgereikt voor zijn baanbrekende gentherapieonderzoek. Hij ontwikkelde een behandeling die patiënten met de erfelijke vetstofwisselingsziekte LPL-deficiëntie beschermt tegen ontstekingen van de alvleesklier. LPL-deficiëntie kon tot dusver niet behandeld worden.  

Parel voor vernieuwende aanpak Stay@Work

Werkgroepen waarin medewerkers, management en een arbocoördinator samen gezondheidsrisico's op de werkvloer definiëren en oplossen. Dat is de kern van Stay @Work, een project van de afdeling Sociale Geneeskunde van het Vrije Universiteit medisch centrum, dat op woensdag 6 april 2011 de Parel van ZonMw kreeg uitgereikt. De werkwijze helpt om de gebruikelijke barrières voor het uitvoeren van passende maatregelen te overwinnen: gebrek aan steun van het management en tekort aan motivatie bij werknemers.  

Studentenparel 2011 voor bekroonde scriptie

Cathy van Beek van de NZa reikte op 17 maart de ZonMw Studentenparel 2011 uit aan de Eindhovense promovendus Misha Croes, voor zijn doctoraalscriptie ‘FamilyArizing - Designing connectedness between parents and their premature newly born’. Croes ontwierp een methode om contact tussen ouders en couveusekind op afstand mogelijk te maken.  

Parel voor pioniers seksuele hulpverlening nieuwe stijl

Dr. Onno de Zwart van GGD Rotterdam-Rijnmond ontvangt de ZonMw Parel voor zijn pionierswerk op het gebied van eigentijdse seksuele hulpverlening. Hij richtte een Eerstelijns centrum voor seksuele en reproductieve gezondheid op onder de naam Sense. Jongeren die tot nu toe moeilijk werden bereikt door de hulpverlening, maken nu op grote schaal gebruik van het laagdrempelige aanbod van Sense.

Parel voor meer inbreng cliënten bij OndersteuningsPlan

Het project OPsterk.nl van Platform VG krijgt de Parel van ZonMw omdat het de inbreng van cliënten met een beperking versterkt bij het maken van het ondersteuningsplan, waarin afspraken over zorg worden vastgelegd. De inbreng van cliënten bij dit volgens de wet verplichte plan bleek tot dusver tegen te vallen. OPsterk.nl organiseert bijeenkomsten waarin cliënten en hun ouders of andere wettelijke vertegenwoordigers beter voorbereid worden op de gesprekken over het ondersteuningsplan.

Parel voor prikken en praten bij hoest

Een vingerpriktest om ernstige infecties uit te sluiten en een communicatietraining voor de huisarts reduceren allebei het antibioticagebruik bij hoestende patiënten, de combinatie werkt het beste. Cals toonde dit aan in een internationaal gewaardeerde vergelijkende studie. De onderzoeker van het Maastrichtse CAPHRI instituut promoveerde in 2009 cum laude.

Parel voor preventief project in de huisartspraktijk

Wetenschappelijk verantwoord het risico op hart- en vaatziekten verminderen met respect voor de individuele keuzevrijheid. Dat is de kern van het Maastrichtse IMPALA-project dat op 18 maart tijdens het congres “Health is Wealth” onderscheiden werd met de Parel van ZonMw.

Parel voor genetisch onderzoek oogziekte

Onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen en het Erasmus MC Rotterdam brachten met een subsidie van het virtuele instituut voor ouderdomsziekten RIDE van ZonMw de betrokken genen in kaart en ontwikkelden een model voor het ontstaan en het beloop van de oogziekte maculadegeneratie.
Op 30 januari 2010, tijdens het Ergocongres, overhandigde minister Plasterk de parel aan prof. dr. A. Bergen van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen.  

HEE, een parel!

Ggz-cliënten die meedoen aan zogenaamde HEE-groepen (Herstel, Empowerment en Ervaringsdeskundigheid) blijken minder last te hebben van hun depressie of psychose en leren beter omgaan met tegenslagen. In deze zelfhulpgroepen leren zij hun ervaringen te zien als bron van kennis. Kennis die ze kunnen aanwenden voor hun eigen herstel, maar die ook kan worden overgedragen aan andere mensen met een psychische aandoening en aan professionals. In heel Nederland zijn en worden HEE-groepen gestart. Op 21 januari 2010, tijdens de GGZ Kennisdag, kreeg initiatiefnemer Wilma Boevink de Parel van ZonMw.   

Parel voor 'Better In, Better Out'

Als kwetsbare patiënten voorafgaand aan een open hartoperatie minimaal twee weken intensieve ademhalingstherapie krijgen, gaat het veel beter met hen na de operatie. Dit werd aangetoond in de PORT-studie, onderdeel van het programma 'Better In, Better Out' van het UMC Utrecht.Het project kreeg op 14 november 2009 de ZonMw Parel. Prof. Dr. JLL Kimpen, voorzitter Raad van Bestuur nam hem, in aanwezigheid van de heren Hulzebos, Van Meeteren, prof. Helders en prof. Brutel de la Rivièra, in ontvangst uit handen van prof. dr. Marcel Levi, vice voorzitter bestuur ZonMw.

Parel bij 10 jaar DO voor betere diagnostiek acute buikpijn

Wanneer een patiënt met buikpijn binnenkomt op een afdeling spoedeisende hulp (SEH), worden er vaak conventionele röntgenfoto's van de buik en borstkas gemaakt. Deze blijken zinloos te zijn. De beste aanpak is om echografie als eerste beeldvormend onderzoek te doen, gevolgd door een CT-scan als de echo geen afdoende verklaring voor de buikpijn biedt. Dat bleek uit de OPTIMA studie van chirurg dr. Marja Boermeester en radioloog prof. dr. Jaap Stoker (AMC, Amsterdam) op de SEH in zes ziekenhuizen, waarvoor het AMC de ZonMw Parel kreeg uitgereikt. De uitreiking vond plaats op 12 november tijdens het jubileumsymposium voor het programma DoelmatigheidsOnderzoek (DO), dat 10 jaar bestaat.

Parelproject Ondervoeding

Ondervoeding komt veel voor bij ziekenhuispatiënten. Maar liefst 25 tot 40 procent van de patiënten die in het ziekenhuis worden opgenomen, heeft ondervoeding. Dit leidt tot gezondheidsproblemen zoals doorliggen (decubitus), slechte wondgenezing, infecties en zelfs overlijden. Vroegtijdige herkenning en een gecoördineerde aanpak van ondervoeding zijn dan ook essentieel voor goede zorgkwaliteit.

Parel voor creatieve vaccinatiecampagne GGD'en

Vaccinatie is de enige echt effectieve bescherming tegen het hepatitis B virus (HBV) dat ernstige (chronische) leverontsteking en zelfs leverkanker kan veroorzaken. In Nederland is het beleid gericht op de vaccinatie van risicogroepen: mensen die door werk, omgeving, gedrag of ziekte in contact komen met besmet bloed of sperma. Sommige risicogroepen zijn gemakkelijk via het medische circuit te bereiken. Maar er zijn ook risicogroepen die moeilijker bereikbaar zijn: mannen die seks hebben met mannen, mensen die werkzaam zijn in de seksindustrie en druggebruikers.

In dit Parelproject stonden laatstgenoemde groepen centraal. Het inenten van hoogrisicogroepen is in het belang van mensen uit deze groepen zelf en vermindert ook de overdracht (transmissie) van het virus. Het is dus een manier om de hele bevolking tegen HBV te beschermen.

Parelproject ParkinsonNet

De behandeling van mensen met de ziekte van Parkinson vraagt van zorgverleners specifieke kennis en vaardigheden. In ParkinsonNet werken speciaal getrainde zorgverleners regionaal samen.

Parel voor huidkweek als alternatief voor dierproeven

Op 1 juli 2009 reikt minister Klink van Volkgezondheid, Welzijn en Sport een ZonMw-Parel uit aan dr. Kees Tensen, hoofd van het onderzoekslaboratorium Huidziekten van het Leids Universitair Medisch Centrum. De Parel is toegekend voor het succesvol kweken van menselijke huid buiten het lichaam en toepassing daarvan bij onderzoek naar huidkanker en als alternatief voor dierproeven.