Verkennende studie naar de ondersteuning van partnerrelaties verschenenZorg voor Jeugd

4 mei 2010

Hoe kun je een gezin zo sterk mogelijk maken? Dat is het uitgangspunt van het (demissionaire) kabinet Balkenende. De overheid wil meer doen om ouders te ondersteunen in hun relatie zodat ze problemen voor zichzelf en hun kinderen voorkomen. Het programmaministerie voor Jeugd en Gezin heeft ZonMw daarom gevraagd een verkennende studie te laten uitvoeren naar de mogelijkheden om (aanstaande) ouders een aanbod te bieden dat hun relatie kan versterken.

Henk Dries van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) was als onderzoeker betrokken bij de 'Verkennende studie Relatieondersteunend aanbod Centra Jeugd en Gezin' die onlangs verscheen. Dries: ‘In Nederland is al wel een aantal programma’s op het gebied van relatieondersteuning, vaak opgezet vanuit de kerk en uitgevoerd door vrijwilligers. Het ontbreekt echter aan onderzoek naar effectiviteit van deze programma’s. De initiatiefnemers evalueren wel maar dat is vaak tevredenheidsonderzoek dat niet wetenschappelijk is uitgevoerd.’

Buitenlandse programma’s inzetten?
In het buitenland is wél wetenschappelijk onderzoek gedaan. Daaruit blijkt dat programma’s voor relatieondersteuning een bescheiden positief effect hebben op de (beleving van de) relatie. Je kunt deze programma’s echter niet zomaar in Nederland inzetten. Henk Dries: ‘Zo kun je buitenlands onderzoek niet automatisch vertalen naar de Nederlandse situatie. En het is niet duidelijk welk effect het aanbod heeft op specifieke doelgroepen.’

Mensen willen graag werken aan hun relatie
Een relatie goed houden, bevordert het welzijn van het kind. Uit buitenlands onderzoek blijkt dat (toekomstige) ouders graag aan hun relatie willen werken. Henk Dries: ‘Opvoedingsondersteuning is er wel in Nederland, maar de ondersteuning van ouders als partner is nog onvoldoende uitgewerkt.’ Hier ligt een taak voor de Centra voor Jeugd en Gezin (CJG). Dries: ‘Ouders en kinderen komen al naar het CJG dus zij kunnen makkelijk aangesproken worden.'

Kennis bundelen
In Nederland is veel kennis over het ondersteunen van relaties aanwezig bij verschillende instellingen en deskundigen. Zo heeft Korrelatie bijvoorbeeld de site www.werkenaanrelatieproblemen.nl en de Nederlandse Vereniging van Relatietherapeuten is bezig met een pilot voor communicatieverbetering bij paren. Volgens Dries kan de kennis die her en der aanwezig is beter ingezet worden: ‘Door samenwerking zou je de kennis kunnen bundelen in programma’s. Uiteraard moet dit aanbod vervolgens wetenschappelijk onderzocht worden op effectiviteit.’

Rol van de overheid
Is er in de ondersteuning van de relatie tussen partners een rol weggelegd voor de overheid? Henk Dries vindt van wel: ‘De overheid vindt opvoeding belangrijk. Het is bewezen dat het welbevinden van kinderen samenhangt met de relatie tussen alle gezinsleden, dus ook partners. In Noorwegen en Engeland bijvoorbeeld is het ondersteunen van relaties al een taak van de overheid. Zij beïnvloeden de publieke mening daarover via de media. Je kunt als overheid dus niet alleen ondersteuningsprogramma’s opzetten, maar het ook bij het publiek op de agenda zetten, net als we dat met kindermishandeling gedaan hebben.’